Διεθνές Σεμινάριο με θέμα  «Θρησκεία και Παγκόσμιος Πολίτης»

Με τη συμμετοχή του επιστημονικού συνεργάτη της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Δρ. Νικολάου Ασπρούλη

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε από 7 έως 9 Αυγούστου στο Λονδίνο, διεθνές επιστημονικό σεμινάριο, το οποίο διοργανώθηκε από το Center for the Study of Religion and Conflict του Arizona State University, με σκοπό τη μελέτη του θέματος «Θρησκεία και Παγκόσμιος Πολίτης». Σύμφωνα με το σκεπτικό του σεμιναρίου, ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία οι δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης βρίσκονται σε ένταση με διάφορα εθνικιστικά κινήματα και αντιλήψεις ανά τον κόσμο. Η ένταση αυτή αντικατοπτρίζεται σε επίπεδο τοπικό και στις συζητήσεις σχετικά με μια σειρά από θέματα όπως το εμπόριο, η μετανάστευση, η τρομοκρατία και ο πόλεμος. Η πρόσφατη πολιτική ρητορική και οι εκλογές, στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη ειδικότερα, αποτελούν την επιτομή της σύγκρουσης μεταξύ των παγκόσμιων και εθνικιστικών αντιλήψεων. Σε μια τέτοια στιγμή, είναι επείγον να έρθουν στην επιφάνεια ερωτήματα σχετικά με την ηθική ευθύνη πέρα από τα εθνικά σύνορα, καθώς και στο εσωτερικό τους. Η θρησκεία -ως μια δύναμη που μπορεί να αμφισβητήσει ή να ενισχύσει το έθνος-κράτος και η οποία μπορεί να υπογραμμίσει ή να περιορίσει τη σημασία της ηθικής ευθύνης, παραμένει συχνά ένα φαινόμενο που δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς στο πλαίσιο της συζήτησης για τον «παγκόσμιο πολίτη» και των θεμάτων που σχετίζονται με αυτόν.  Στο πλαίσιο αυτό το σεμινάριο επεχείρησε να διερευνήσει τον τρόπο που η παγκοσμιοποίηση αλλάζει τον χαρακτήρα, την προοπτική και την ηθική ευθύνη της ιδιότητας του πολίτη, με ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο της θρησκείας στην διευκόλυνση ή την παρεμπόδιση των ηθικών επιδιώξεων και των πολιτικών ενεργειών σε παγκόσμια κλίμακα.


Μεταξύ των ομιλητών ήταν οι: Linell Cady, Καθηγήτρια Θρησκευτικών Σπουδών του Arizona State University (Η.Π.Α.), και Διευθύντρια του Center for the Study of Religion and Conflict του ίδιου Πανεπιστημίου ( “Global Citizenship and Religion: Setting the Stage”), Λόρδος Bhikhu Parekh, Ομότιμος Καθηγητής των Πανεπιστημίων Hull and Westminster (Ηνωμένο Βασίλειο), (“Ethics and Religion in an Interdependent World: Dilemmas of Global Citizenship”), Maleiha Malik, King’s College London, (“Regulating Religious Diversity in an Age of Migration: The UK Experience”), Anthony Lang, University of St Andrews, (“Religion, Responsibility and Global Citizenship”), John Carlson, Καθηγητής Θρησκευτικών Σπουδών, Arizona State University, (“The Case against the Case against Humanitarian Military Intervention”), Aidan Hehir, University of Westminster, (“What ‘Responsibility’ Do States Have to Protect Human Rights Abroad? The Case for Utopian Realism”), Erin Wilson, University of Groningen (Netherlands), (“Secularism, Global Justice and the Politics of Global Citizenship”) κ.ά.

Ο Δρ. Νικόλαος Ασπρούλης μίλησε με θέμα “Personhood as ‘Glocal Citizenship’: Its Christian Roots and the Challenge of the Immigrant Crisis”.

Για να διαβάσετε την περίληψη της εισήγησης του Δρ. Ασπρούλη πατήστε εδώ.

Η ιστοσελίδα βρίσκεται σε κατάσταση αναβάθμισης

Thursday, March 22, 2001 Panagiotis Theodosiou Πενταετία 2000-2005 9
Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά για τη ζωή μας; Η Εκκλησία ως κοινότητα εσχατολογική μπορεί να αναφέρεται σ' ένα έθνος και να αναμένει την δικαίωση της από το παρελθόν, ταυτιζόμενη με παγιωμένες μορφές και σχήματα; Και εφόσον τα Έσχατα έχουν ήδη εισβάλει στην Ιστορία, ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες από αυτή τη βιβλική και πατερική αντίληψη για την πολιτική και κοινωνική ζωή, τη φιλοσοφία, την επιστήμη, τον πολιτισμό, τις σχέσεις με τις άλλες θρησκείες; Είναι μερικά από τα θέματα που θα εξετάσει και θα συζητήσει στο χειμερινό πρόγραμμα της (2000-2001) η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος με ελεύθερη και χωρίς προϋποθέσεις συμμετοχή για τους εντός, αλλά και εκτός Βόλου. "Πιστεύω στην ερχόμενη Βασιλεία Τότε όλα τα χρώματα θα γίνουν ένα" Στίχοι από το Τραγούδι: I Still Haven't Found What I' m Looking For του συγκροτήματος U2 Περιλήψεις Ακαδημαϊκού Έτους 2000-2001
Tuesday, January 01, 2002 Panagiotis Theodosiou Πενταετία 2000-2005 114
Ορθοδοξία και Νεωτερικότητα Στη διάρκεια της χρονιάς που μας πέρασε (2000-01), προσεγγίζοντας το θέμα "Εκκλησία και Εσχατολογία", διαπιστώσαμε ότι το πλήρωμα, η ταυτότητα της Εκκλησίας δεν βρίσκεται στο παρελθόν αλλά στο μέλλον, στον ανακαινισμένο κόσμο της βασιλείας του Θεού, για τον οποίο οι χριστιανοί προσεύχονται και αγωνίζονται και ο οποίος έχει αρχίσει ήδη να φωτίζει και να επηρεάζει το παρόν και την ιστορία. Η εκκλησιαστική κοινότητα ζει και τρέφεται από το όραμα των Εσχάτων, γι αυτό και η Εκκλησία δεν αντλεί την υπόστασή της από καμμιά παγιωμένη δομή, από κανένα δεδομένο σχήμα που της έρχεται από το παρελθόν. Μ' άλλα λόγια η Εκκλησία δεν αντλεί την υπόστασή της απ' αυτό που είναι, αλλά απ' αυτό που θα γίνει στο μέλλον, στα Έσχατα. Φυσική συνέχεια της εσχατολογικής προβληματικής θα λέγαμε ότι αποτελεί η επιλογή του θέματος " Ορθοδοξία και Νεωτερικότητα ", που θα μας απασχολήσει τη φετεινή χρονιά. Εάν η Εκκλησία λοιπόν δεν ταυτίζεται με κανένα δεδομένο ιστορικό σχήμα του παρελθόντος, εάν ο πυρήνας της αλήθειας της δεν δεσμεύεται και δεν εξαντλείται από τα προγενέστερα παραδείγματα σχέσης κόσμου και Εκκλησίας, τότε είναι καιρός να πάψουμε να φοβόμαστε τη Νεωτερικότητα και ν' ανοίξουμε επιτέλους διάλογο μαζί της. Γιατί οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι ουσιαστικά η συνάντηση αυτή δεν έλαβε ποτέ χώρα, ότι η γόνιμη αναμέτρηση - και γιατί όχι - η σύνθεση Ορθοδοξίας και Νεωτερικότητας παραμένει ζητούμενο. Η Ορθοδοξία μοιάζει να αποφεύγει συστηματικά αυτή τη συνάντηση, ενώ η Νεωτερικότητα φαίνεται να αγνοεί την Ορθοδοξία και την βαθύτερη αλήθεια της. Είναι θέμα προς συζήτηση βέβαια αν αυτή η αμοιβαία άγνοια και καχυποψία παραπέμπουν σε ριζική ασυμβατότητα των δύο μεγεθών (Ορθοδοξίας και Νεωτερικότητας) ή αν αντιθέτως οφείλονται σε ιστορικές συγκυρίες. Πράγματι, για ιστορικούς λόγους ο ορθόδοξος κόσμος δεν μετείχε οργανικά στο φαινόμενο της Νεωτερικότητας. Δεν έζησε από μέσα την Αναγέννηση, τη Μεταρρύθμιση και την Αντιμεταρρύθμιση, τους θρησκευτικούς πολέμους και το Διαφωτισμό, τη γαλλική και τη βιομηχανική επανάσταση, την ανάδυση του υποκειμένου και της ατομικότητας, τα δικαιώματα του ανθρώπου και το ουδετερόθρησκο εθνικό κράτος. Γνώρισε βέβαια στην επικράτειά του την οκτωβριανή επανάσταση και τους εκκοσμικευμένους μεσσιανισμούς μαρξιστικής κυρίως εμπνεύσεως - αδιανόητους έξω από το νεωτερικό παράδειγμα, καθώς επίσης και τους βαλκάνιους εθνικισμούς του 19ου και 20ου αιώνα. Ό,τι όμως χαρακτηρίστηκε ως κεκτημένο της Νεωτερικότητας μοιάζει να παρέμεινε ουσιαστικά ξένο προς την Ορθοδοξία που εξακολουθεί να έχει σοβαρές εκκρεμότητες με τη Νεωτερικότητα, γεγονός που για πολλούς ερμηνεύει τις σοβαρές δυσκολίες επικοινωνίας της με τον σύγχρονο κόσμο Το κρίσιμο λοιπόν ζήτημα που προβάλλει ύστερα απ' όλα αυτά συνοψίζεται στο παρακάτω ερώτημα: Η Ορθοδοξία σταμάτησε πριν τη Νεωτερικότητα; Σ' αυτό το θεμελιώδες ερώτημα έρχονται με τη σειρά τους να προστεθούν και ορισμένα άλλα: Η χριστιανική θεολογία λειτουργεί μόνο σε παραδοσιακά περιβάλλοντα, δανειζόμενη τα σχήματα και τις παραστάσεις της αγροτικής κοινωνίας, απ' όπου έχουν ξεπηδήσει οι λειτουργικοί συμβολισμοί, τα ρητορικά υποδείγματα του κηρύγματος, οι δομές της εκκλησιαστικής διοικήσεως κλπ; Έχει αποδεχτεί η Ορθοδοξία το κεκτημένο της Νεωτερικότητας και τις συνέπειες του στο θρησκευτικό πεδίο. Ή μήπως αναπολούμε οι ορθόδοξοι την επιστροφή στην προνεωτερικότητα, στο προ-μοντέρνο, αποστρεφόμενοι τις κατακτήσεις της νεωτερικότητας και εκλαμβάνοντας και αυτήν ακόμη τη μετανεωτερικότητα ως την revanche της Εκκλησίας έναντι της νεωτερικότητας, μιμούμενοι σε αυτό το σημείο την αντιμοντερνιστική αντίδραση της γαλλικής καθολικής Εκκλησίας, πριν η τελευταία αποδεχτεί τη νεωτερικότητα; Είναι για παράδειγμα συμβατά τα δικαιώματα του ανθρώπου με το ορθόδοξο ήθος και την ορθόδοξη παράδοση; Ορθοδοξία και Διαφωτισμός είναι κατ' ανάγκην μεγέθη αλληλοαποκλεινόμενα; Μπορεί να υπάρξει εκκλησιαστικός λόγος χωρίς την πρόσδεση στο κράτος και την αναφορά στην εθνική ιδεολογία; Είναι νοητή η χριστολογία και η θεολογία του προσώπου στον ορίζοντα της νεωτερικότητας και της ψυχαναλυτικής διερεύνησης; Ποια υπήρξε η σχέση Εκκλησίας και Αριστεράς και ποιος θα είναι ο λόγος της Εκκλησίας και της θεολογίας στην εποχή της μετανεωτερικότητας και της πολυπολιτισμικότητας; Τί είναι εν τέλει η Ορθοδοξία: θρησκεία του παρελθόντος και αγώνας για τη διατήρηση "ιστορικών προνομίων" ή πρόταση ζωής για το παρόν και το μέλλον; Περιλήψεις Ακαδημαϊκού Έτους 2001-2002